W powszechnej świadomości bezpieczeństwo i higiena pracy kojarzą się głównie z zadaniami stojącymi przed pracodawcą. To prawda: kodeksowy obowiązek zorganizowania bezpiecznego środowiska, dostarczenia sprawnego sprzętu i stworzenia procedur spoczywa na barkach właściciela firmy. Jednak nawet najlepiej zaprojektowany system ochrony zawiedzie, jeśli osoby, dla których powstał, nie będą go przestrzegać. Zobacz, jakie są obowiązki pracowników w zakresie BHP.
Spis treści:
- Jakie podstawowe obowiązki BHP ma pracownik?
- Szkolenia, badania i środki ochrony jako obowiązki pracownika BHP
- Jak pracownik powinien dbać o bezpieczne wykonywanie pracy?
- Jak zgłaszać zagrożenia i reagować na wypadek w miejscu pracy?
- Jakie są konsekwencje nieprzestrzegania przepisów BHP przez pracowników?
Jakie podstawowe obowiązki BHP ma pracownik?
Kodeks pracy wyraźnie wskazuje, że przestrzeganie zasad bezpieczeństwa jest jednym z podstawowych obowiązków każdego pracownika, a jego lekceważenie stanowi naruszenie dyscypliny pracy. Do fundamentalnych zadań zatrudnionego należy przede wszystkim dokładna znajomość przepisów BHP obowiązujących na danym stanowisku oraz wykonywanie powierzonych zadań ściśle według instrukcji stanowiskowych.
Odpowiedzialność pracownika za BHP to także konieczność stosowania się do poleceń przełożonych, które dotyczą kwestii bezpieczeństwa. Codzienna praktyka BHP zaczyna się od rzeczy najprostszych – od dbania o ład i porządek w swoim otoczeniu. Czyste przejścia, prawidłowo odłożone narzędzia oraz troska o nienaganny stan techniczny maszyn i wyposażenia stanowiska to bariera chroniąca przed najczęstszymi przyczynami potknięć, upadków czy urazów, wpływająca pozytywnie na bezpieczne wykonywanie pracy.
Szkolenia, badania i środki ochrony jako obowiązki pracownika BHP
Bezpieczna praca wymaga wiedzy, odpowiedniego stanu zdrowia oraz właściwych barier ochronnych. W tych trzech obszarach pracownik ma do spełnienia ściśle określone obowiązki:
- Udział w szkoleniach: Pracownik musi aktywnie uczestniczyć w szkoleniach wstępnych i okresowych z zakresu BHP oraz zdać wymagane egzaminy sprawdzające. Szkolenie BHP pracownika jest natomiast jednym z głównych obowiązków pracodawcy.
- Poddawanie się badaniom: Obowiązkiem zatrudnionego jest terminowe zgłaszanie się na badania lekarskie (wstępne, okresowe i kontrolne) oraz stosowanie się do zaleceń lekarza medycyny pracy.
- Prawidłowe używanie środków ochrony: Pracownik ma obowiązek używania środków ochrony indywidualnej z ich przeznaczeniem.
Wsparcie w zakresie BHP zapewniają eksperci Przedsiębiorstwa Konsultingowego AGM. Oferujemy takie usługi, jak opracowanie oceny ryzyka zawodowego, stała obsługa BHP, czy szkolenia BHP dla pracowników.
Jak pracownik powinien dbać o bezpieczne wykonywanie pracy?
Aby ograniczyć ryzyko wypadku do minimum, pracownik powinien wykazywać się proaktywną postawą i zdrowym rozsądkiem. Obowiązki pracownika BHP w tym zakresie to w praktyce m.in. używanie maszyn i narzędzi wyłącznie do celów, do których zostały stworzone, i tylko wtedy, gdy posiada się do tego odpowiednie uprawnienia. Ignorowanie instrukcji technologicznych czy obsługiwanie sprzętu w sposób niezgodny z podręcznikiem użytkownika to prosta droga do awarii lub urazu. Równie ważnym aspektem jest dbanie o bezpieczeństwo współpracowników. Przestrzeganie przepisów BHP przez pracowników to także praca w zespole – realizując własne zadania, pracownik musi stale kontrolować, czy jego działania (np. transportowanie ciężkiego ładunku czy operowanie wózkiem widłowym) nie stwarzają bezpośredniego zagrożenia dla osób znajdujących się w pobliżu.
Jak zgłaszać zagrożenia i reagować na wypadek w miejscu pracy?
Szybka informacja potrafi uratować zdrowie, a nawet życie. Jeśli pracownik zauważy w zakładzie pracy awarię maszyny, uszkodzenie instalacji elektrycznej, nieszczelność przewodów czy jakiekolwiek inne niebezpieczeństwo, jego prawnym obowiązkiem jest zgłaszanie zagrożeń w miejscu pracy przełożonemu. Równolegle powinien on ostrzec inne osoby znajdujące się w strefie zagrożenia. W razie zaistnienia wypadku, każdy pracownik ma obowiązek udzielić pierwszej pomocy poszkodowanym (w miarę swoich możliwości) i niezwłocznie wezwać służby ratunkowe oraz powiadomić kierownictwo.
Jakie są konsekwencje nieprzestrzegania przepisów BHP przez pracowników?
Jeśli zasady BHP w pracy będą ignorowane, może się to wiązać z poważnymi skutkami prawnymi i dyscyplinarnymi. Pracodawca ma prawo nałożyć na niesubordynowanego pracownika kary porządkowe: upomnienie lub naganę. W przypadku rażącego zaniedbania (np. nieużywania środków ochrony indywidualnej czy demontażu osłon) konsekwencje nieprzestrzegania BHP to np. kara pieniężna. Co więcej, jeśli pracownik poprzez swoje niedbalstwo zniszczy mienie firmy, ponosi za to odpowiedzialność materialną. Najbardziej drastyczne, celowe łamanie przepisów BHP, które zagraża załodze, może być uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i skutkować zwolnieniem dyscyplinarnym (bez wypowiedzenia).