W praktyce każde stanowisko pracy wiąże się z potencjalnym ryzykiem zdrowotnym dla pracownika. Charakter wykonywanych działań, intensywność czynności, a także warunki otoczenia mogą wpływać na stan zdrowia, a nawet na zagrożenie życia personelu. Wiedza na ten temat powinna być kluczowa dla każdego pracodawcy, ponieważ to on jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków dla zatrudnionych osób. Przydatnym narzędziem do tego jest ocena ryzyka zawodowego – zobacz, co warto wiedzieć na ten temat.
Spis treści:
- Czym jest ocena ryzyka zawodowego i kto odpowiada za jej wykonanie?
- Jak wygląda proces oceny ryzyka zawodowego i komu można go zlecić?
- Na jakich stanowiskach jest wymagana i jak często należy ją aktualizować?
- Obowiązki pracodawcy po sporządzeniu dokumentu i konsekwencje za brak oceny ryzyka zawodowego
Czym jest ocena ryzyka zawodowego i kto odpowiada za jej wykonanie?
Jako ryzyko zawodowe określa się prawdopodobieństwa wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą. Zdarzenia te mogą powodować straty, w szczególności w postaci niekorzystnych skutków zdrowotnych u pracownika. Jednym z obowiązków pracodawcy w zakresie BHP jest ocena tego ryzyka. Ma to na celu bieżący monitoring tego, w jaki sposób obowiązki zawodowe wpływają na zdrowie zatrudnionych oraz wdrażanie rozwiązań, które poprawią warunki pracy i zminimalizują negatywny wpływ. Wykonanie, a także aktualizacja oceny ryzyka to zatem zadanie, za które odpowiada pracodawca.
Opracowanie oceny ryzyka zawodowego dla firm oferuje Przedsiębiorstwo Konsultingowe AGM. Oprócz tego oferowana jest analiza stanu BHP w zakładzie pracy, a także stała obsługa BHP.
Jak wygląda proces oceny ryzyka zawodowego i komu można go zlecić?
Podstawą prawną do tego, jak sporządzić ocenę ryzyka zawodowego, są takie dokumenty, jak:
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (np. art. 226 Kodeksu pracy nakładający obowiązek oceny, dokumentowania i informowania pracowników o ryzyku zawodowym),
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy,
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy,
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym.
Akty prawne te nie precyzują jednak, jak powinien wyglądać proces oceny ryzyka zawodowego i kto konkretnie powinien w nim uczestniczyć. Kto sporządza ocenę ryzyka? Częstą praktyką jest przekazywanie tych obowiązków przez pracodawcę wewnętrznym specjalistom lub służbom BHP. Oprócz tego popularna jest ocena ryzyka zawodowego przez firmę zewnętrzną. Najczęściej ocena ryzyka opiera się na zebranych danych wewnętrznych i identyfikacji zagrożeń. Wskazywane są również działania, które mogą wyeliminować lub ograniczyć niebezpieczeństwa. Całość powinna zostać potwierdzona odpowiednią dokumentacją.
Na jakich stanowiskach jest wymagana i jak często należy ją aktualizować?
Ocena ryzyka zawodowego jest obowiązkowa dla każdego stanowiska pracy. Częstotliwość jej aktualizacji powinna jednak być uzależniona od indywidualnych warunków. Co do zasady, uaktualnienia warto dokonać w przypadku zmian wykorzystywanych maszyn, narzędzi lub materiałów wykorzystywanych do pracy, zmian organizacji pracy, zmiany stanowiska pracy, czy po wystąpieniu wypadku przy pracy. Powinno się brać pod uwagę również czynniki globalne, np. zmiany przepisów prawnych.
Obowiązki pracodawcy po sporządzeniu dokumentu i konsekwencje za brak oceny ryzyka zawodowego
Po wykonaniu oceny ryzyka zawodowego powinien zostać wykonany dokument potwierdzający przeprowadzenie tego procesu. Kolejnym krokiem pracodawcy zgodnie z jego ustawowymi obowiązkami jest zapoznanie pracownika z oceną ryzyka zawodowego. Potwierdzenie zapoznania się z nią, podpisane przez zatrudnionego, powinno trafić do jego akt osobowych. Jeżeli ocena uwzględnia również rekomendacje dotyczące minimalizowania zagrożenia, pracodawca jest zobowiązany do podjęcia działań zgodnych z tymi wytycznymi.
Zignorowanie powyższych obowiązków może wiązać się z dotkliwymi konsekwencjami dla danego podmiotu. Kara za brak oceny ryzyka zawodowego to mandat od Państwowej Inspekcji Pracy w wysokości nawet do 30 tys. zł. Kwoty te będą jeszcze wyższe, gdy dojdzie do wypadku na stanowisku, na którym nie przeprowadzono oceny. Pracodawca odpowiada wówczas karnie za niedopełnienie obowiązków BHP, a także prowadzone może być postępowanie cywilne o odszkodowanie.